AI-muziek op internetradio: wie krijgt het geld van Buma en Sena?

29 september 2026

AI-muziek op internetradio: betalen zonder menselijke artiest?

AI-muziek op internetradio roept een ongemakkelijke vraag op: wie ontvangt de vergoeding wanneer geen muzikant heeft meegespeeld? BumaStemra incasseert niet voor volledig AI-gegenereerde werken zonder menselijke creatieve bijdrage. Sena zegt wel te blijven incasseren voor commercieel uitgebrachte AI-opnamen. Voor een radiozender verdient dat verschil meer uitleg dan alleen een factuur.

Met een AI-dienst kun je nummers laten genereren, inclusief synthetische zang. Daarmee lijkt een eigen muziekbibliotheek binnen handbereik. Maar een bestand kunnen downloaden betekent nog niet dat je alle uitzendrechten hebt geregeld.

Illustratief beeld van digitale muziekproductie, gebruikt onder de Unsplash-licentie.

BumaStemra en Sena beheren verschillende rechten.

Het verschil begint bij de rechten zelf. BumaStemra vertegenwoordigt onder meer componisten en tekstschrijvers. Sena beheert naburige rechten van uitvoerende kunstenaars en producenten. Een compositie en de opname daarvan zijn juridisch verschillende zaken.

Volgens de AI-richtlijnen van BumaStemra kunnen volledig gegenereerde werken zonder creatieve menselijke inbreng niet worden geregistreerd. Daarvoor wordt ook niet geïncasseerd. Gebruik je AI als hulpmiddel bij voldoende eigen creatieve keuzes, dan kan bescherming wel aan de orde zijn.

Een zelfgeschreven tekst bij een AI-compositie vraagt weer een andere behandeling. BumaStemra onderscheidt daarbij het menselijke aandeel van het gegenereerde gedeelte. Alleen het etiket ‘AI-muziek’ vertelt dus onvoldoende over de rechten.

Waarom Sena ook voor AI-muziek blijft incasseren

In haar standpunt over AI-gegenereerde muziek kijkt Sena naar commercieel uitgebrachte fonogrammen. Dat zijn geluidsopnamen. Volgens de organisatie blijft een vergoeding verschuldigd wanneer zulke opnamen met AI zijn gemaakt.

Sena legt ‘commercieel uitgebracht’ bovendien ruim uit. De organisatie verwijst naar verkrijgbaarheid en naar tracks die op internet beschikbaar zijn. Dat is iets anders dan de vraag of jouw radiozender winst maakt.

Dit is Sena’s gepubliceerde incassostandpunt. Daarmee zijn de rechten op iedere denkbare AI-opname nog niet afzonderlijk beoordeeld. Vooral bij uitsluitend zelfgegenereerde muziek moet duidelijk worden welke rechten worden ingeroepen en namens wie.

De radiomaker mag daar een concreet antwoord op verwachten. Dat iemand kan incasseren, verklaart immers nog niet wie uiteindelijk recht heeft op uitbetaling.

Wie krijgt het geld wanneer niemand heeft gezongen?

Sena beschrijft in haar uitleg voor muziekmakers een verdeling van 50 procent voor producenten en 50 procent voor uitvoerende kunstenaars. Bij een gewone opname zijn die betrokkenen doorgaans aan te wijzen.

Volledig gegenereerde zang maakt dat ingewikkelder. Een fictieve artiestennaam bewijst geen menselijke uitvoering. Ook maakt een betaald AI-abonnement je niet vanzelf tot een door Sena erkende rechthebbende.

Een producent is bovendien niet noodzakelijk de persoon achter het mengpaneel. Sena verwijst naar financiële eindverantwoordelijkheid voor de opname en eigendom van de master. Wie bij een AI-track aan de vereisten voldoet, moet afzonderlijk worden vastgesteld.

Daar zit de kernvraag voor AI-muziek op internetradio. Kan de exploitant zelf een producentenvergoeding ontvangen? Hoe behandelt Sena het uitvoerendenaandeel als een menselijke uitvoering ontbreekt? De genoemde AI-publicatie geeft daarop geen uitgewerkte antwoorden.

Onverdeelde bedragen zijn geen bewezen geldroute voor AI

Sena kent ‘onverdeelde bedragen’: geld dat niet onder rechthebbenden kan worden verdeeld. De betrokken secties bepalen de bestemming volgens de repartitieregels. Haar FAQ noemt voor producenten toevoeging aan de te verdelen gelden.

Het Sena-jaarverslag 2025 laat zien dat concrete besluiten meer nuance bevatten. Bij afsluiting van muziekjaar 2021 ging het resterende uitvoerendenaandeel naar het Sociaal-Cultureel Fonds. Van het producentenaandeel ging 10 procent naar dat fonds; 90 procent werd uitgekeerd.

Dat voorbeeld gaat over algemene onverdeelde gelden. Het bewijst niet dat vergoedingen voor volledig AI-gegenereerde opnamen automatisch dezelfde route volgen. Een onbekende rechthebbende is ook iets anders dan een recht dat mogelijk helemaal niet bestaat.

Beweren dat het geld van jouw AI-radio daarom rechtstreeks bij andere artiesten belandt, gaat verder dan deze bronnen aantonen. De terechte vraag blijft hoe Sena zulke opnamen registreert, beoordeelt en financieel verwerkt.

Wat kosten BumaStemra en Sena voor internetradio in 2026?

Voor een regulier hobbystation vermeldt BumaStemra €26 per maand, inclusief btw. Bedrijfsmatige stations vallen onder andere tarieven en voorwaarden.

De Sena-tarieven voor online muziekgebruik in 2026 noemen €312 per jaar voor maximaal 100 slots. De bijbehorende voorwaarden vermelden dat deze vergoeding vooralsnog vrij van btw is. Slots zijn mogelijke gelijktijdige luisteraars, niet je gemiddelde publiek.

Deze optelsom is geen vastgesteld tarief voor een zender met uitsluitend volledig gegenereerde muziek. Daarvoor moet eerst vaststaan welke licenties daadwerkelijk nodig zijn. Een AI-label geeft evenmin automatisch recht op korting binnen een bestaande licentie.

Streaminghosting en een eventueel AI-abonnement komen daar los van te staan. Voor de luisteraar speelt bovendien het dataverbruik van internetradio in de auto mee.

Een AI-abonnement regelt niet automatisch je radiolicentie

Controleer ook de gebruiksvoorwaarden van de muziekdienst. Suno beperkt muziek uit het gratis abonnement tot persoonlijk, niet-commercieel gebruik. De uitleg bij betaalde abonnementen beschrijft commerciële gebruiksrechten, maar waarschuwt dat die geen auteursrechtelijke bescherming garanderen.

Toestemming van een AI-dienst beantwoordt daarmee een andere vraag dan de licentie voor openbaar uitzenden. Bewaar de toepasselijke voorwaarden, je abonnementsgegevens en informatie over eigen creatieve bijdragen. Daarmee kun je onderbouwen wat je precies gebruikt.

AI-radio beginnen: vraag om een beoordeling van jouw repertoire

Wie een station met uitsluitend AI-muziek wil beginnen, kan BumaStemra en Sena vooraf schriftelijk laten reageren op het concrete repertoire. Vermeld hoe de tracks ontstaan en waar ze beschikbaar zijn. Vraag Sena welke rechthebbenden worden vertegenwoordigd en hoe een opname zonder menselijke uitvoerenden wordt behandeld.

Voor automobilisten verandert de ontvangst niet door de herkomst van de muziek. Via internetradio in de auto kun je ook zulke stations beluisteren. De rechtenvraag ligt hier bij degene die de muziek uitzendt.

Een radio-exploitant hoeft geen bezwaar te hebben tegen betalen voor bestaande rechten. Maar wie een vergoeding verlangt, moet kunnen uitleggen waarop die berust. Bij volledig AI-gegenereerde opnamen hoort daar een controleerbaar antwoord bij op de vraag wie aanspraak kan maken op het geld.

Volg ons op Twitter: https://x.com/Nieuwsfeitencom
Bluesky: https://bsky.app/profile/nieuwsfeiten.bsky.social.
Luister naar opiniestukken via Florida Radio Rotterdam.